Εισαγωγή

 

Τα παθητικά κτίρια (passivhaus στα γερμανικά ή passive house στα αγγλικά) είναι κτίρια που συνδυάζουν ένα υψηλό επίπεδο θερμικής άνεσης ταυτόχρονα με μια εξαιρετικά χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση. Κάθε παθητικό κτίριο αποτελεί μια ενεργή συνεισφορά στην προστασία του περιβάλλοντος. Εξωτερικά δε διαφέρουν από τα συμβατικά κτίρια καθώς ο όρος "παθητικό κτίριο" περιγράφει μια αντίληψη και όχι μια συγκεκριμένη κατασκευαστική μέθοδο. Μια αντίληψη για κατασκευές πραγματικά ενεργειακά αποδοτικές, θερμικά άνετες, οικονομικά προσιτές αλλά και οικολογικές.

 

Ιστορικό-Από το όραμα στην κατασκευή...


Το 1991 ο Wolfgan Feist και ο Bo Adamson εφάρμοσαν τον παθητικό σχεδιασμό σε ένα κτίριο στο Darmstadt της Γερμανίας με σκοπό να επιδείξουν μια κατοικία χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης (λιγότερο από 12 kWh/m²) σε λογικό κόστος με βάση τις κλιματικές συνθήκες της Γερμανίας. Ο σχεδιασμός αποδείχθηκε επιτυχής σε βαθμό που τα ίδια παθητικά συστήματα εφαρμόστηκαν ξανά σε δεύτερη κατασκευή το 1995 στο Groβ-Umstadt. 
Επιπρόσθετα, ενώ οι πρώτες εφαρμογές έλαβαν χώρα στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη, οι παθητικές κατοικίες είναι πλέον δημοφιλείς και σε θερμότερα κλίματα όπως τα Μεσογειακά. Η ραγδαία λοιπόν αυτή αύξηση δεν οφείλεται μόνο στα πλεονεκτήματα που τα παθητικά κτίρια προσφέρουν αλλά και στην ευελιξία και προσαρμοστικότητα ανάλογα με το κλίμα.

 

 Βασικές αρχές
 

Τα παθητικά κτίρια είναι κτίρια στα οποία οι εσωτερικές συνθήκες άνεσης μπορούν να επιτευχθούν καθόλη τη διάρκεια του χρόνου με ελάχιστες δαπάνες ενέργειας. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να ικανοποιούνται οι παρακάτω βασικές αρχές ως κλειδί στη φιλοσοφία Passivhaus δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερη έμφαση στη λεπτομέρεια:

                                • Θερμομόνωση

                                • Θερμογέφυρες

                                • Παράθυρα

                                • Αεροστεγανότητα

                                • Αερισμός με ανάκτηση θερμότητας

 

Θερμομόνωση

 

Η κατασκευή ενός παθητικού κτιρίου προϋποθέτει τη χρήση κατάλληλης θερμομόνωσης. Ένα εξαιρετικά καλά θερμομονωμένο κέλυφος είναι δεδομένο για ένα παθητικό κτίριο. Ο αναλυτικός υπολογισμός της κατάλληλης θερμομόνωσης είναι ένα κομμάτι του συνολικού παθητικού σχεδιασμού ο οποίος γίνεται πάντα σε μια ανά περίπτωση βάση (case by case basis) λαμβάνοντας πάντα υπόψιν τις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής. Διαφορετικά κλίματα ακόμα και μέσα στην ίδια χώρα μπορούν να υποδείξουν κάθε φορά διαφορετικές στρατηγικές και λύσεις.

 

Neopor θερμοπρόσοψη   Neopor εξωτερική θερμομόνωση Φρανκφούρτη

 

Εξωτερική θερμομόνωση κτιρίου με χρήση διογκωμένης πολυστερίνης με γραφίτη στην Φρανκφούρτη της Γερμανίας. (Ξενάγηση στα πλαίσια του ετήσιου συνέδριου Παθητικών κτιρίων, Απρίλιος 2013)

 

Επισημαίνεται επίσης ότι η θερμομόνωση θα πρέπει να εφαρμόζεται συνεχόμενα γύρω από το κτιριακό κέλυφος για να περιορίζονται οι απώλειες στο βαθμό που αυτές είναι αμελητέες, κάτι που μας οδηγεί στην επόμενη βασική αρχή.

 

Θερμογέφυρες

 

Η εξάλειψη ή η κατά το δυνατόν ελαχιστοποίηση των θερμογεφυρών είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα τόσο για τους σχεδιαστές όσο και για τους κατασκευαστές καθώς απαιτεί έμφαση στη λεπτομέρεια.
Η ελεύθερη από θερμογέφυρες κατασκευή είναι μια ενεργειακά αποδοτική κατασκευή που οδηγεί στη δημιουργία και διατήρηση ενός ευχάριστου εσωκλίματος ενώ παράλληλα ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος σχηματισμού δρόσου (συμπύκνωση υδρατμών), υγρασίας και εμφάνισης μούχλας.

 

Παράθυρα

 

Η τοποθέτηση κατάλληλων παραθύρων είναι επίσης μια βασική αρχή για την κατασκευή ενός παθητικού κτιρίου. Επισημαίνεται ότι είναι σημαντικό να ελέγχονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά των παραθύρων αλλά και να εξασφαλίζεται η κατάλληλη τοποθέτηση -άριστη συναρμογή με τη θερμομόνωση- σύμφωνα πάντα με το σχεδιασμό.

 

Αεροστεγανότητα


Η αεροστεγανότητα είναι άλλη μια βασική αρχή για την κατασκευή παθητικών κτιρίων. Δεδομένου ότι δεν είναι το κύριο αντικείμενο του παρόντος τεχνικού άρθρου δεν ακολουθεί
περαιτέρω ανάλυση.

 

  

Αερισμός με ανάκτηση θερμότητας

 

Η τελευταία βασική αρχή είναι ο αερισμός με ανάκτηση θερμότητας.  Η λειτουργία ενός μηχανικού συστήματος εξαερισμού με ανάκτηση θερμότητας (Mechanical Ventilation system with Heat Recovery- MVHR) βασίζεται στη λογική της εξαγωγής του θερμού αέρα από ορισμένα δωμάτια και παροχής φρέσκου αέρα σε άλλα. 

 

Επιχειρήματα για την κατασκευή παθητικών κτιρίων

 

Αφήστε τα γεγονότα να σας πείσουν!
Τα παθητικά κτίρια είναι...

 

 ... άνετα
 ... βιώσιμα
 ... οικονομικά
 ... δοκιμασμένα και αξιόπιστα

 


Συνοψίζοντας, πολλές εκατοντάδες παθητικών κτιρίων έχουν υπάρξει αντικείμενο επιστημονικής παρακολούθησης και έχουν λεπτομερώς ελεγχθεί με θετικά πειστικά αποτελέσματα, ενώ χιλιάδες αυτών έχουν ήδη κτιστεί, κατοικηθεί και αποδειχθεί αποδοτικά.